Hôm nay, mình có xem một video hay trên kênh Gartner Top of Mind chia sẻ về cách nhận diện những mẫu nhân sự sẵn sàng tiên phong ứng dụng AI trong tổ chức. Gartner chỉ ra 3 nhóm tính cách đặc trưng:
- Neophilia (Yêu thích sự mới mẻ): Những người luôn bị thu hút bởi công nghệ tiên tiến. Họ không ngại rủi ro hay những yếu tố chưa rõ ràng, mà thấy hạnh phúc khi được trải nghiệm và tạo ra lợi thế dẫn đầu.
- Ambiguity Comfortability (Thích ứng với sự mơ hồ): Trong thời đại VUCA đầy biến động, đây là những nhân tố cực kỳ linh hoạt. Chỉ cần nắm rõ mục tiêu, họ sẵn sàng dấn thân vào hành trình mới ngay cả khi chưa thấy trọn vẹn bức tranh hay đích đến cuối cùng.
- Experimental Disposition (Thiên hướng thực nghiệm): Họ không dễ bị khuất phục hay nản lòng sau vài lần thử nghiệm thất bại. Họ sẽ liên tục thử, điều chỉnh và khám phá xem công nghệ mới thực sự mang lại giá trị gì.
Những công cụ AI khi xuất hiện trên thị trường, thường sẽ được nhóm nhân sự này đón nhận và khai phá đầu tiên.
Tuy nhiên, từ góc nhìn thực tế khi đồng hành cùng các dự án AI, mình muốn nhấn mạnh thêm một khía cạnh cốt lõi: Yếu tố con người trong các dự án AI hoàn toàn khác biệt với các dự án công nghệ trước đây.
AI giống như một “nhân viên AI” hơn là một phần mềm đóng khung
Các dự án chuyển đổi số như ERP hay CRM thường bị đóng khung trong các phần hành (modules) hay chức năng (features) đã xác định. Sau khi triển khai, hệ thống sẽ vận hành đúng chính xác những gì đã được thiết lập và kiểm thử.
Nhưng AI thì khác. Ứng dụng AI vào doanh nghiệp về bản chất giống như bạn vừa tuyển dụng một nhân viên AI mới.
Nhân viên AI này không dừng lại ở những gì hệ thống biết trong ngày đầu tiên vào công ty, mà có khả năng học hỏi, tích lũy kinh nghiệm và phát triển theo thời gian. Thậm chí, nếu được đào tạo đúng hướng, “nhân sự” này hoàn toàn có thể gánh vác những vai trò mang tính chiến lược trong tương lai.
Chính vì vậy, đội ngũ tham gia triển khai AI không thể mang tư duy “làm một lần và chạy”, mà phải có góc nhìn của người quản trị và phát triển con người:
- Tư duy tích lũy tri thức và đào tạo liên tục: AI mang lại giá trị vô hạn hay trở nên vô dụng hoàn toàn phụ thuộc vào lượng tri thức chất lượng mà bạn trang bị cho nhân viên AI, cũng như lộ trình mà bạn hướng dẫn AI tự cải tiến.
- Gắn liền với quy trình vận hành: Ở giai đoạn đầu, nhân viên AI giống như một nhân sự thực tập, chưa có nhiều tri thức và kinh nghiệm, nhưng AI vẫn có thể đảm nhận tốt các tác vụ phù hợp. Bạn có thể tham khảo các Best Practice AI trên thị trường AI CX hay AI EX. Khi được tích lũy kinh nghiệm và phối hợp tốt với các thành viên khác, nhân viên AI sẽ dần đảm nhận những vai trò quan trọng hơn trong chuỗi giá trị của doanh nghiệp.
Do đó, cốt lõi của việc ứng dụng AI chính là: Rà soát quy trình (process), số hóa tri thức (knowledge) và nhận diện cơ hội.
Tóm lại
Ứng dụng AI không đơn thuần là một bài toán kỹ thuật, mà là bài toán về con người và quy trình. Công nghệ AI mang đầy tính linh hoạt và không ngừng tiến hóa. Giá trị đem lại lớn hay nhỏ phụ thuộc rất nhiều vào năng lực, tư duy của những người triển khai và trực tiếp vận hành nhân viên AI hàng ngày.
Nói về đội ngũ nòng cốt cho các dự án công nghệ, trước đây mình từng phân tích sâu hơn về mô hình đội ngũ tiên phong tại bài viết Digital Vanguard. Các bạn quan tâm có thể đọc lại và tham khảo thêm góc nhìn từ Gartner ở các liên kết bên dưới.
Video Gartner Top of Mind